Cửa hàng không dán giá: hỏi thế nào và đọc câu trả lời ra sao
Bước vào một tiệm vật phẩm, nhìn quanh một vòng và nhận ra: không món nào có giá. Muốn biết thì phải hỏi, mà hỏi thì thành ra đã bắt đầu một cuộc nói chuyện.
Đây là nếp rất phổ biến trong ngành này, và nó đặt người mua vào một thế bất lợi rất cụ thể — bạn không có mốc nào để so trước khi mở miệng.
Vì sao nhiều tiệm không dán giá
Ba lý do, và không phải lý do nào cũng xấu.
Hàng không đồng nhất. Với đá tự nhiên, gỗ, trầm thì hai món cùng loại cùng cỡ vẫn khác nhau về chất. Dán một giá chung là dán sai cho cả hai.
Giá đầu vào đổi. Một số nhóm hàng có giá gốc trôi theo thị trường, nên tiệm nhỏ ngại in giá rồi phải sửa.
Để có chỗ thương lượng. Đây là lý do thật thứ ba, và cũng là lý do ít được nói ra — không dán giá thì mỗi khách một giá được.
Hai lý do đầu là chuyện nghề. Lý do thứ ba mới là chỗ người mua cần biết để tự lo cho mình.
Hỏi giá thế nào cho được việc
Câu hỏi quan trọng hơn người ta tưởng, vì cách hỏi sẽ định luôn cuộc nói chuyện.
Hỏi giá của nhiều món một lúc thay vì chăm chăm một món: “Mấy món trên kệ này giá khoảng bao nhiêu anh chị?” Nó cho bạn một mặt bằng của chính tiệm đó, và cũng không lộ ra bạn đang thích món nào.
Hỏi khoảng giá trước khi hỏi giá món cụ thể: “Dòng này ở đây từ bao nhiêu tới bao nhiêu?” Người bán trả lời được ngay thì đó là tiệm có khung giá rõ.
Đừng khen trước khi hỏi giá. Điều này nghe hơi thực dụng nhưng đúng: khen xong rồi hỏi giá thì bạn đã nói cho người bán biết mình muốn món đó tới mức nào.
Đọc câu trả lời: bốn dạng
Một con số gọn, không do dự. Dấu hiệu tốt — tiệm có khung giá và người bán thuộc hàng.
Một khoảng. Cũng ổn, nhất là với hàng không đồng nhất. Hỏi tiếp cái gì quyết định nằm ở đầu nào của khoảng — câu trả lời cho bạn biết họ định giá theo tiêu chí gì.
Hỏi ngược lại bạn — bạn định mua tầm bao nhiêu, mua cho ai. Câu này có thể là để tư vấn thật, nhưng cũng có thể là để định giá theo bạn. Cách xử gọn: trả lời bằng một khoảng rộng, hoặc nói thẳng là mình muốn biết giá món này trước đã.
Trả lời vòng vo, nói về ý nghĩa món hàng trước. Dấu hiệu đáng chậm lại. Giá là một con số, và một người bán biết hàng thì nói được con số đó ngay rồi mới nói tới phần khác.
Khi giá đi kèm một câu chuyện
Hay gặp nhất với hàng đắt: con số được nêu ra cùng lúc với một lý do khiến nó xứng đáng — hàng hiếm, nguồn đặc biệt, làm thủ công, có người đã hỏi mua.
Câu chuyện có thể đúng. Nhưng nó là hai thông tin tách rời, và nên đối xử với chúng như hai thứ: con số thì so được với nơi khác, còn câu chuyện thì phải kiểm bằng cách khác — giấy tờ, chi tiết cụ thể, hoặc việc người bán có nói nhất quán khi bạn hỏi lại.
Riêng chi tiết “có người đã hỏi mua” hoặc “chỉ còn một cái” thì đó là sức ép thời gian, và nó không nói gì về giá trị món hàng.
Tự dựng mốc trước khi đi
Đây là việc đổi hẳn thế của bạn, và làm bằng điện thoại trong mười phút.
Trước khi tới tiệm, tra vài món cùng loại cùng cỡ trên mạng và ghi lại khoảng giá. Không phải để đòi tiệm bán đúng giá mạng — chi phí mặt bằng là có thật — mà để bạn biết mình đang ở đâu trên thang giá khi nghe một con số.
Có mốc rồi thì phản ứng của bạn khác hẳn: bạn không còn phải đoán xem con số đó cao hay thấp, và cũng không bị một câu chuyện đẩy đi.
Khi biết mình đang bị báo giá cao
Không cần đôi co. Mấy cách dùng được:
Nói mức mình sẵn sàng trả, một lần, rồi im. Người bán quyết. Nếu không được thì cảm ơn và đi — và nhiều khi họ gọi lại.
Hỏi có dòng nào rẻ hơn không. Câu này lịch sự, và thường lộ ra rằng tiệm có nhiều bậc giá mà mới nãy bạn chỉ được xem bậc trên.
Về nhà một đêm. Với món đắt thì đây là cách tốt nhất — và nếu người bán phản ứng gay gắt với việc bạn muốn về suy nghĩ, thì chính phản ứng đó đã nói cho bạn một điều.
Nhìn từ phía người bán
Nếu bạn là người bán và đang cân nhắc có nên dán giá, thì mấy điều này đáng tính.
Dán giá làm mất một phần khả năng thương lượng, nhưng đổi lại nó kéo được nhóm khách ngại hỏi — và nhóm này đông hơn nhiều người bán tưởng. Rất nhiều người không hỏi giá vì sợ hỏi rồi không mua thì ngại, nên họ đi ra.
Cách dung hoà nhiều tiệm dùng: dán giá cho nhóm hàng đồng nhất và nhóm giá vừa, còn hàng đặc biệt thì ghi “liên hệ”. Như vậy khách mới có mốc để bắt đầu, mà bạn vẫn giữ được chỗ thương lượng ở nhóm hàng cần nó.
Ba điều gọn lại
Một, không dán giá có ba lý do và chỉ một trong số đó là bất lợi cho bạn — nhưng dù lý do nào thì bạn cũng đang thiếu một cái mốc.
Hai, hỏi giá nhiều món một lúc và đừng khen trước khi hỏi giá. Khen xong mới hỏi là đã nói cho người bán biết mình muốn món đó tới mức nào.
Ba, mười phút tra giá trên điện thoại trước khi tới tiệm đổi hẳn thế của bạn — không phải để đòi bán đúng giá mạng, mà để biết mình đang ở đâu trên thang giá.